De toekomst van de Uber en Airbnb’s ligt decentraal, en Sharetribe heeft de sleutel.

Het grootste taxibedrijf ter wereld zijn, zonder ook maar één auto in bezit te hebben. Met deze belofte was Uber, aan zijn zijde gestaan door Airbnb, jarenlang het schoolvoorbeeld van de exponentieel schaalbare platformeconomie. Groeien door te faciliteren, zonder het risico te dragen van de assets die je verhandeld. Het leverde Uber 12 miljard dollar aan investeringsgeld en een waardering van een slordige 70 miljard dollar op.

Internationaal platformexpert Martijn Arets reist voor Intrapreneur.nl de wereld over om in gesprek te gaan met ondernemers die technologie gebruiken om onze digitale toekomst te vormen. In deze eerste aflevering gaat hij in gesprek met Juho Makkonen, oprichter van Sharetribe: de ‘Wordpress’ voor marktplaats software.

In dit succesverhaal kwamen ook snel de eerste barstjes te voorschijn, met als hoogtepunt het vertrek van Uber oprichter Travis Kalanick deze week. Niet alleen heeft het exponentieel groeiende bedrijf, de waardering staat momenteel op een slordige 70 miljard dollar, een cultuurprobleem. Ook wordt langzaam maar zeker duidelijk dat hoewel de klanten van Uber blij zijn met de user experience en de prijzen, de chauffeurs in veel gevallen het nakijken hebben. En rijst de vraag steeds vaker: kan het ook anders?

Netwerkeffect

In de platformeconomie kennen we al lange tijd social media bedrijven als Facebook, Youtube en Linkedin. Organisaties die niets bezitten, maar door hun faciliterende rol een succesvolle business opzetten.

Platformeconomie is een sector waar online platformen individuen faciliteren om met elkaar dingen te delen en transacties te doen.

Tot 2009 bevonden deze transacties zich volledig in het digitale domein. En aangezien we in een steeds meer internationaal opererende wereld leven, was het dan ook logisch dat er per segment één dominant platform kwam bovendrijven. Omdat iedereen op Facebook zit, is het voor iedere nieuwkomer om te gaan naar de plek waar iedereen zich al bevindt: Facebook. Dit zogenaamde ‘netwerkeffect’ zorgt ervoor dat er nauwelijks ruimte is voor meer dan één speler en dat het nagenoeg onmogelijk is voor een andere (nieuwe) speler om deze positie te claimen.

Matchmaking proces

Toen de deeleconomie (Airbnb, Peerby, Snappcar) en klusjeseconomie (Uber, Helpling, Werkspot) opkwamen, werd al snel duidelijk dat het spel hier een andere dynamiek heeft. Het matchmaking process van dit soort platformen vindt weliswaar in het digitale domein plaats, maar de fysieke transactie vindt in de echte wereld plaats.

Een voorbeeld: de klant die via het Uber platform met een chauffeur wordt verbonden, ontmoet deze fysiek. Hierdoor zullen zij naar alle waarschijnlijkheid ook bij elkaar in de omgeving wonen. Het heeft voor de chauffeur immers geen toegevoegde waarde om dagelijks uren te reizen naar de plek waar hij of zijn zijn klanten ophaalt.

Doordat de transactie lokaal plaatsvindt, is in één keer het concurrentievoordeel van één globale speler waar iedereen bij is aangesloten een stuk minder groot. Wat overblijft is het voordeel van een sterk (en kwetsbaar) merk en het feit dat het bouwen van de software oplossing een kostbare zaak was. En juist dat is hetgeen dat het Finse Sharetribe oplost. Voor mij reden genoeg om af te reizen naar Helsinki om in gesprek te gaan met oprichter Juho Makkonen.

WordPress voor marktplaatsen

Sharetribe is in 2013 ontstaan, nadat ondernemer Juho en zijn co-founder twee mislukte pogingen om een eigen marktplaats te bouwen hadden. Juho: “Wij beseften ons dat wij, maar ook alle collega ondernemers om ons heen, veruit het meeste tijd en geld spendeerden aan het bouwen van een eigen software oplossing. En, hoewel de software een belangrijk onderdeel was van de oplossingen die wij bouwden, was het niet dé sleutel tot ons succes”.

Het idee ontstaat om een WordPress voor marktplaats software te bouwen, zodat iedereen zijn eigen (lokale) Airbnb of Uber kan realiseren. Op dit moment is het via Sharetribe mogelijk om binnen een dag een gelikte marktplaats te lanceren zonder dat je enige technische skills nodig hebt. Hierdoor kun je je als initiatiefnemer volledig focussen op het betrekken en activeren van de community die door gebruik te maken van jouw oplossing het concept tot een succes maakt.

Ruimte voor en focus op lokale niches

Juho bevestigd mijn eerdere vermoeden dat het lastig is om een universeel en breed toepasbare oplossing te bieden. “Als je kijkt hoe een platform als Uber groeit, dan zie je dat zij dit meestal stad voor stad doen. In de ene stad wonen weer hele andere mensen dan in de andere. Natuurlijk heb je baat bij de bekendheid van je merk en de ervaringen uit het verleden, maar toch begin je bij iedere stad opnieuw. Dat je in de ene stad bijvoorbeeld 1.000 chauffeurs hebt, daar heb je in een nieuwe stad helemaal niets aan. Het Amerikaanse klusjes platform Taskrabbit pakte het nog extremer aan: zij groeide postcode voor postcode.” Door deze uitdagende groeistrategie wordt het duidelijk dat de belofte van platformen dat zij de transactiekosten drastisch verlagen erg wankel, een vermoeden dat Juho in ons gesprek bevestigd.

Juho: “Een tweede uitdaging voor platformen is dat zij alleen succesvol kunnen zijn op het moment dat zij zich focussen op een specifieke ‘vertical’. Het proces rondom het delen van auto’s via een platform is totaal anders dan het proces rondom het delen van accommodaties. Hoewel dit voor de buitenwereld als een vergelijkbaar proces lijkt, is dit in de praktijk heel anders. Het is nagenoeg onmogelijk om een succesvol platform op te zetten waarop je ‘alles’ kunt delen. In veel verticals is het met het huidige kostenpatroon van platformen nagenoeg onmogelijk om een gezonde business op te zetten. Zeker wanneer je de rendementen die nodig zijn om de Venture Capital investeerders meerekent. Dit is alleen mogelijk wanneer je drastisch snijdt aan de kostenkant. En dat is juist iets waar wij een oplossing voor bieden. Jeff Bezos van Amazon zei het eens pakkend: ‘your margin is my opportunity’.”

Meer dan alleen technologie

Op dit moment hebben ruim 40.000 mensen een proefaccount op het platform aangemaakt en hebben 700 leden een betaald abonnement. Zij komen uit meer dan 50 landen. Is Sharetribe hiermee succesvol? Juho: “Toen wij onze oplossing lanceerden, kwamen wij erachter dat de grootste uitdaging bij onze klanten niet alleen ligt in het bouwen van een online marktplaats, maar in het bouwen van een succesvolle online marktplaats. Het moment dat de website staat, dat is slechts een begin. Uiteindelijk is een succesvolle marktplaats een marktplaats waar vraag en aanbod elkaar kan vinden. Dat gaat veel verder dan alleen de technologie”. Het succes van een Airbnb is dan ook niet zozeer de technologie, als je hier verder in duikt is deze niet uniek. Alles draait om de executie.

Om hun klanten te helpen succesvol te zijn, is Sharetribe afgelopen jaar met een eigen online ‘academy’ gekomen. Een online cursus waar aan de hand van ervaringen van succesvolle marktplaats ondernemers de gebruikers worden geholpen om hun model succesvol uit te bouwen.

“We hebben nu 10 jaar ervaring met het bouwen van succesvolle marktplaatsen, maar beschikken ook over veel data van wat wel en van wat niet werkt. Ik kan mij voorstellen dat we in de toekomst deze data gaan inzetten om klanten te helpen succesvol te zijn.” Dit zou overigens ook een aanvulling op het huidige businessmodel, het faciliteren in hosting, zijn.

Toekomst

De discussies rondom platformen als Airbnb en Uber zijn Juho uiteraard ook niet ontgaan. “De huidige platform modellen trekken veel waarde uit de samenleving en haar gebruikers, zonder hier verantwoordelijkheid voor te nemen. Ik ben meer voorstander van modellen die een combinatie maken van ‘profit’ en ‘purpose’. Ik denk dan ook echt dat we steeds meer naar open oplossingen verschuiven die de belofte van een democratischer internet waar zullen maken.” Dat Sharetribe vanaf dag één als een open source oplossing is gelanceerd, laat zien dat Juho zijn daad bij het woord voegt.

Zijn ambitie gaat verder: “Op dit moment zijn wij als organisatie nog relatief traditioneel ingericht. Ik geloof er in dat platform organisaties in de toekomst zullen verschuiven naar een model van eigenaarschap en governance door de gebruikers zelf.” Op dit moment zie je in Amerika een opkomst van platform coöperaties: platformen die worden beheerd en bestuurd door haar gebruikers. Zo hebben in Denver 800 taxichauffeurs ieder 2.000 dollar ingelegd voor de start van een eigen coöperatie en de bouw van een eigen app. Hiermee hebben zij momenteel een marktaandeel van 34 procent in hun regio. Juho: “Dit is in mijn ogen echt de toekomst: de transitie van globale platformen naar lokale, door de gebruikers beheerde, niche platformen. Dat is de reden dat ik iedere dag mijn tijd en energie in mijn bedrijf stop, om deze ambitie waar te maken.”

Beluister het interview van Martijn Arets met Juho Makkonen op Soundcloud:

Bekijk het interview van Martijn Arets met Juho Makkonen van Sharetribe op Youtube:

Een kijkje in de Finse platformeconomie keuken. Dit is het team van Sharetribe in hun werkomgeving. Swipe door de 360 graden foto


 




Aantal
0
shares
0
0